Zamek Krzyżacki w Pasłęku

Atrakcje na Mazurach

Dlaczego warto tu przyjechać

Zamek w Pasłęku stoi w samym sercu miasta, w miejscu dawnego grodu prusko-krzyżackiego, i od XIV wieku towarzyszy jego historii niemal bez przerwy. W przeciwieństwie do wielu ruin krzyżackich na Warmii i Mazurach, ten obiekt przetrwał do naszych czasów w formie zamkniętego czworoboku i wciąż pełni funkcje publiczne. To dobry przystanek dla osób jadących szlakiem zamków krzyżackich między Elblągiem a Braniewem - pozwala zobaczyć, jak warowna architektura zakonu bywała wielokrotnie przebudowywana i dostosowywana do nowych potrzeb.

Historia i charakter miejsca

Pierwotny zamek, wzniesiony na wzgórzu wykorzystywanym wcześniej przez pruski gród, był niewielki - miał jedno skrzydło i dwie wieże, bo mieścił tylko siedzibę prokuratora podległego komturii elbląskiej. Sytuacja zmieniła się w 1454 roku, gdy zbuntowani mieszczanie zdobyli zamek w Elblągu, a komtur tego miasta przeniósł swoją siedzibę do Pasłęka. Konieczna rozbudowa dodała drugie skrzydło, ale spokoju obiekt nie zaznał długo - kolejny bunt mieszczan w 1521 roku poważnie go uszkodził, a w 1543 roku niemal doszczętnie strawił wielki pożar miasta.

Oblicze znane dziś zamek zawdzięcza odbudowie z XVI wieku, kiedy dodano brakujące skrzydła i nadano wieżom okrągły, renesansowy kształt. Kolejne przebudowy finansowane przez elektorów brandenburskich miały dostosować średniowieczną budowlę do nowej sztuki wojennej - na tyle skutecznie, że w 1659 roku zamek wytrzymał szwedzkie oblężenie. Trzy lata wcześniej, w czasie potopu szwedzkiego, spotkali się tu Karol X Gustaw i Fryderyk Wilhelm, elektor Brandenburgii, ustalając dalszą politykę wobec Polski.

W kolejnych stuleciach zamek stracił znaczenie militarne i służył kolejno jako koszary, magazyny, więzienie, a przed drugą wojną światową - jako siedziba sądu. W 1945 roku, podobnie jak większość zabudowy miasta, został spalony przez Armię Czerwoną. Odbudowa w latach 50. i 60. XX wieku nadała mu obecną, administracyjno-kulturalną funkcję - dziś mieszczą się tu rada miejska, biblioteka i izba historyczna.

Co zobaczysz na miejscu

Jak zaplanować wizytę

Zamek znajduje się w centrum Pasłęka, więc łatwo dołączyć go do spaceru po mieście, bez konieczności dodatkowego dojazdu. Ponieważ część zamku pełni funkcje urzędowe, warto zwiedzać izbę historyczną w godzinach jej otwarcia - te, podobnie jak ewentualne wydarzenia kulturalne w obiekcie, warto sprawdzić przed przyjazdem. Pasłęk leży na trasie między Elblągiem a Braniewem, więc dobrze łączy się z wizytą w innych miastach warmińskich i z krótkim postojem przy okazji dłuższej trasy w stronę Zalewu Wiślanego.