Rezerwat Jezioro Łuknajno

Atrakcje na Mazurach

Dlaczego warto tu przyjechać

Około pięciu kilometrów na wschód od centrum Mikołajek, w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich, leży jezioro Łuknajno - jeden z najbardziej rozpoznawalnych w Europie rezerwatów ornitologicznych. Teren objęto ochroną już w 1947 roku, jednak samo jezioro chroniono wcześniej, bo od 1937 roku, decyzją władz III Rzeszy. Od 1976 roku Łuknajno posiada status rezerwatu biosfery UNESCO w ramach programu Człowiek i Biosfera, a od 1977 roku podlega też międzynarodowej konwencji ramsarskiej, chroniącej najcenniejsze na świecie tereny błotne i podmokłe.

Historia i charakter miejsca

Łuknajno leży na wysokości stu piętnastu metrów nad poziomem morza, rozlewając się na powierzchni sześciuset osiemdziesięciu hektarów i łącząc wąskim kanałem z sąsiednim jeziorem Śniardwy. To jezioro eutroficzne, silnie wypłycone i znajdujące się w zaawansowanym stadium zarastania - jego grząskie, muliste dno porastają zwarte skupienia ramienic, a płaskie brzegi otacza szeroki pas szuwarów. Wokół rozciągają się rozległe torfowiska niskie, częściowo zajęte przez zarośla wierzbowe i łąki kośne, a od strony południowej występuje płat typowej olszyny.

Głównym powodem, dla którego rezerwat powołano, jest ochrona jednej z największych w Europie kolonii łabędzia niemego - w niektórych latach na jeziorze gromadziło się nawet około dwóch tysięcy tych ptaków jednocześnie. Tak liczna populacja może utrzymać się dzięki dużej powierzchni płytkiego jeziora oraz wyjątkowo korzystnym warunkom siedliskowym, sprzyjającym też wielu innym gatunkom ptaków wodno-błotnych.

Na wschodnim brzegu jeziora, w miejscowości Urwitałt, działa Stacja Terenowa Uniwersytetu Warszawskiego imienia profesora Kazimierza Dobrowolskiego, prowadząca od dziesięcioleci badania zoologiczne i ekologiczne. Obecność stałej placówki naukowej podkreśla wagę Łuknajna jako jednego z najlepiej przebadanych ekosystemów wodnych w Polsce.

Co zobaczysz na miejscu

Jak zaplanować wizytę

Jezioro najlepiej oglądać z wyznaczonych punktów widokowych i wieży obserwacyjnej dostępnych od strony lądu, bez wchodzenia w głąb rezerwatu, gdzie obowiązuje ochrona ścisła. Warto zabrać lornetkę lub lunetę, by dostrzec kolonię łabędzi na dystansie, zwłaszcza w okresie lęgowym. Rezerwat leży blisko Mikołajek, co pozwala połączyć wizytę ze zwiedzaniem miasta i rejsem po Wielkich Jeziorach Mazurskich. Najlepsze widoki i najspokojniejsze warunki obserwacji panują wczesnym rankiem.