Rezerwat Czerwica

Atrakcje na Mazurach

Dlaczego warto tu przyjechać

W Parku Krajobrazowym Pojezierza Iławskiego, w pobliżu Iławy, leży rezerwat Czerwica, obejmujący dwie wyspy i półwysep na jeziorze o tej samej nazwie. Powołano go już w 1957 roku, by chronić ze względów naukowych kolonię kormoranów, która zasiedliła te wyspy od 1934 roku. Historia rezerwatu to w dużej mierze historia wzlotów i upadków jednej z największych kolonii tych ptaków w regionie - od blisko tysiąca gniazd w połowie XX wieku po ich całkowite opuszczenie przez kormorany na początku obecnego stulecia.

Historia i charakter miejsca

W szczytowym okresie, w 1955 roku, w kolonii naliczono aż dziewięćset trzydzieści dwa gniazda, co czyniło Czerwicę jedną z najważniejszych ostoi kormoranów na tym obszarze Polski. Ptaki gnieździły się między innymi na starym, pomnikowym buku, na którym w pewnym momencie doliczono się aż dwudziestu ośmiu gniazd jednocześnie - drzewo to, osłabione wieloletnim obciążeniem, ostatecznie się powaliło.

Z biegiem dekad liczebność kolonii systematycznie malała - do około dwustu gniazd w 2009 roku, a rok później kormorany z nieznanych dotąd przyczyn opuściły teren rezerwatu całkowicie. W odpowiedzi na tę zmianę w 2018 roku przeklasyfikowano rezerwat z faunistycznego na krajobrazowy, a nowym celem ochrony uczyniono wspieranie procesów regeneracyjnych zachodzących w opuszczonej kolonii. Powierzchnię rezerwatu powiększono wówczas do niemal trzynastu hektarów.

Dziś teren porasta starodrzew dębu bezszypułkowego, buka i sosny, stopniowo odbudowujący się po latach intensywnego oddziaływania kolonii lęgowej, które silnie przekształcało roślinność poprzez odchody ptaków i mechaniczne niszczenie gałęzi. Rezerwat stanowi więc dziś przede wszystkim przykład naturalnej regeneracji lasu po ustąpieniu presji, jaką wywierała na niego duża kolonia ptaków.

Co zobaczysz na miejscu

Jak zaplanować wizytę

Rezerwat najlepiej oglądać z brzegu lub z wody, nie lądując na chronionych wyspach, które pozostają w fazie regeneracji. Warto połączyć wizytę ze zwiedzaniem pozostałych atrakcji Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego oraz Iławy, skąd rezerwat jest łatwo dostępny. Choć kolonia kormoranów już nie istnieje, teren pozostaje interesującym przykładem procesów zachodzących w przyrodzie po ustąpieniu długotrwałej presji jednego gatunku.