Rezerwat Cisowy Jar

Atrakcje na Mazurach

Dlaczego warto tu przyjechać

Na Wzgórzach Szeskich, w pobliżu Kowal Oleckich, znajduje się jeden z najbardziej charakterystycznych rezerwatów przyrody na Mazurach - Cisowy Jar. Utworzony w 1959 roku, chroni krańcowe stanowisko cisa pospolitego, leżące na północno-wschodniej granicy zasięgu tego gatunku i uznawane za najbogatsze skupisko cisa w całym regionie. Sam wąwóz, głęboki na 30 metrów i długi na kilometr, jest największym tego typu obiektem na Wzgórzach Szeskich, co czyni rezerwat atrakcyjnym również krajobrazowo.

Historia i charakter miejsca

Rezerwat Cisowy Jar utworzono w 1959 roku na obszarze Nadleśnictwa Olecko, w obrębie Kowale Oleckie. Zajmuje ponad 10 hektarów i chroni krańcowe stanowisko cisa pospolitego, leżące na północno-wschodniej granicy naturalnego zasięgu tego gatunku w Europie. To najbogatsze skupisko cisa na całych Mazurach, a sam gatunek podlega tu ochronie nieprzerwanie od 1937 roku.

Teren rezerwatu to głęboki wąwóz, jeden z kilku wciętych we wzgórze zwane „Guzem”, sięgające 256 metrów nad poziomem morza, między Szeszkami a Wężewem. Cisowy Jar jest największym i najdłuższym wąwozem na terenie Wzgórz Szeskich - ma długość około kilometra, głębokość dochodzącą do 30 metrów i szerokość mierzoną między krawędziami od 100 do 300 metrów, ze stromymi zboczami.

Bogata konfiguracja terenu sprzyja tworzeniu się maleńkich, bezodpływowych zagłębień wypełnionych wodą i licznych strumieni o znacznych spadkach, zasilanych źródłami u podnóża zboczy. W czasie suszy źródła te wysychają, a przepływ ustaje. Taka dynamika hydrologiczna, w połączeniu z obecnością rzadkiego cisa, czyni Cisowy Jar jednym z najciekawszych przyrodniczo miejsc powiatu oleckiego.

Co zobaczysz na miejscu

Jak zaplanować wizytę

Zejście w głąb wąwozu bywa strome, dlatego warto założyć wygodne obuwie trekkingowe, szczególnie po opadach, gdy zbocza są śliskie. Dojazd samochodem lub koleją do Kowal Oleckich, skąd prowadzą lokalne drogi w kierunku wsi Guzy. Wizytę warto połączyć z dłuższą trasą po Wzgórzach Szeskich, najwyżej położonym fragmencie Pojezierza Ełckiego, dobrym także na punkty widokowe.